Agent nedir, bir LLM'den farkı nedir? Üç temel mimari ve hangi iş probleminde hangisinin kullanılacağı.
Agent nedir? Bir LLM'den farkı
Sıradan bir LLM çağrısı tek girdi → tek çıktıdır. Agent ise bir karar döngüsüne sahiptir: düşün → araç kullan → gözlemle → tekrar düşün. Bu döngü sayesinde web araması yapabilir, API çağırabilir, dosya okuyabilir ve çok adımlı görevleri kendi yürütebilir.
Üç temel mimari
ReAct (Reason+Act): model her adımda düşünür ve bir araç çağırır; araştırma ve arama görevlerinde güçlüdür ama uzun görevlerde yön kaybedebilir. Plan-and-Execute: önce tüm planı çıkarır, sonra adımları uygular; karmaşık projelerde tutarlıdır ama yavaştır. Multi-Agent: işi uzmanlaşmış birden çok agent paylaşır; paralel departman süreçlerinde hızlıdır, yönetimi karmaşıktır.
Hangi problemde hangi mimari?
Tek bir bilgi toplama/araştırma görevi → ReAct. Net adımları olan karmaşık bir iş akışı → Plan-Execute. Birbirinden bağımsız, paralel yürüyebilen alt görevler (araştır + yaz + düzenle) → Multi-Agent. Karar verirken 'kaç adım, paralel mi, insan onayı nerede' sorularını yanıtlayın.
| Mimari | En iyi kullanım | Zayıf yön | Tipik araç |
|---|---|---|---|
| ReAct | Araştırma, arama, tek hedef | Uzun görevlerde kaybolur | LangChain |
| Plan-Execute | Karmaşık, çok adımlı proje | Yavaş | LangGraph |
| Multi-Agent | Paralel, departman benzeri süreç | Yönetim karmaşıklığı | CrewAI |
Kopyala-Kullan Prompt
Agent mimari seçimi
İş sürecim için en uygun AI agent mimarisini öner. Süreç: [ne yapılıyor] Adım sayısı: [kaç adım] Paralel çalışma gerekiyor mu: [evet/hayır] İnsan onayı gereken noktalar: [hangi adımlarda] Kullanmak istediğim araçlar: [web arama / API / veritabanı / vb.] Lütfen: 1) Önerilen mimari ve nedeni 2) Alternatif mimari ve neden daha az uygun 3) Metin formatında basit akış diyagramı 4) İlk kurulum için 5 adım.
Örnek Senaryo (temsilî)
Bir pazarlama ajansı, içerik üretimini tek agentlı ReAct akışıyla denedi; araştırma + yazım + düzenleme tek zincirde sıkıştığı için karışıyordu. Multi-agent yapıya (araştırmacı + yazar + editör) geçtiklerinde her adım uzmanlaştı ve paralelleşti. (Temsilî senaryo; sayısal sonuç kendi ölçümünüze bağlıdır.)
Sık sorulan sorular
AI agent ile chatbot arasındaki fark nedir?
Chatbot genelde soru-yanıt yapar; agent ise hedefe ulaşmak için araç kullanıp çok adımlı iş yürütür (araştırır, çağrı yapar, dosya işler). Chatbot konuşur, agent iş yapar.
Hangi mimariyle başlamalıyım?
Basit bir araştırma/otomasyon görevinde ReAct ile başlamak en kolayıdır. İhtiyaç büyüdükçe Plan-Execute veya Multi-Agent'a geçin; tek seferde en karmaşık yapıyı kurmayın.