Ürün başarısızlıklarının çoğu teknik değil, 'yanlış kişiye yanlış şeyi yapmak' kaynaklıdır. Kullanıcı araştırması bu riski düşürür. Persona, gerçek verilerden damıtılmış temsili bir kullanıcıdır; journey map ise o kullanıcının hedefe giderken yaşadığı yolculuğun haritasıdır. AI, ham görüşme notlarından tema çıkarıp yapılandırılmış persona ve harita üretmede çok güçlüdür.
Bu derste öğrenecekler
- Persona nedir, hangi alanlardan oluşur?
- Görüşme/anket verisinden tema çıkarma
- Journey Map: aşama, eylem, duygu, acı nokta, fırsat
- Araştırma bulgusunu gereksinime çevirme
Persona = varsayım değil, damıtım
İyi persona hayal ürünü değildir; görüşme/anket/destek kaydı gibi gerçek veriden çıkar. İçerir: rol, hedefler, acı noktalar, motivasyonlar, kullandığı araçlar ve bir gerçek alıntı. 'Stok fotoğraf persona' (verisiz) ekibi yanlış yöne sürükler.
Journey map'in gücü: duygu sütunu
Journey map sadece adımları değil, her adımdaki DUYGUYU gösterir. En büyük fırsatlar genelde 'kırmızı' (öfke/kaygı) anlarda saklıdır. 'İade onayını beklerken sessizlik' gibi bir acı nokta, bütün bir özelliğin (proaktif bildirim) gerekçesi olur.
Bulgudan gereksinime
Araştırma raporda kalırsa işe yaramaz. Her acı nokta bir gereksinime dönüşmeli: 'iade durumu belirsiz' (bulgu) → 'müşteri iade durumunu gerçek zamanlı görebilmeli' (gereksinim) → user story.
AI Kullanım Örneği
"Şu görüşme notlarından 3 persona çıkar ve her biri için bir journey map tablosu üret."
İşlenmiş örnek — Journey map satırı
Aşama: İade talebi | Eylem: Formu doldurur | Duygu: Kaygılı 🔴 | Acı nokta: Hangi bilgilerin gerektiği belirsiz | Fırsat: Akıllı, adım adım form + canlı durum.
Mini Vaka Çalışması
Vaka (E-Ticaret): 8 müşteri görüşmesinden AI 2 net persona çıkardı (Ayşe – son müşteri, Kerem – operasyon). Journey map, en yüksek öfkenin 'iade onayı beklerken sessizlik'te olduğunu gösterdi; roadmap bu içgörüyle şekillendi.
Uygulama Ödevi
Hedef kullanıcın için 1 persona + 5 aşamalı bir journey map tablosu oluştur.